Na rampen zoals de aardbeving in Turkije en Syrië willen veel mensen een weeskind in huis nemen.  Je herinnert je misschien nog “Ayah”, de pasgeboren baby die door een wonder de aardbeving in Syrië overleefde. Ayah, die op 6 februari 2023 werd gevonden door reddingswerkers, nog met haar navelstreng verbonden aan haar overleden moeder, raakte mensen over de hele wereld. Als gevolg hiervan wilden duizenden mensen deze bijzondere baby adopteren.

In deze blog verkennen we wat het betekent om een weeskind in huis te nemen. We kijken daarbij naar de uitdagingen, veerkracht en behoeften van weeskinderen. Daarnaast delen we praktische informatie en ervaringen van pleegouders die deze stap al hebben gezet.

Wat betekent het om een weeskind in huis te nemen?

Het in huis nemen van een weeskind betekent dat je niet alleen financiële steun biedt, maar ook een veilige, stabiele en liefdevolle omgeving. Je voorziet in de basisbehoeften van het kind zoals huisvesting, voedsel, kleding, onderwijs en gezondheidszorg. Daarnaast is het geven van persoonlijke aandacht en emotionele steun cruciaal voor het welzijn van het kind. Een hele verantwoordelijkheid dus.

Adoptie van een weeskind 

Adoptie van een weeskind spreekt bij veel mensen tot de verbeelding, maar het is geen makkelijke opgave en volgens Caroline Scheffer, adviseur psychosociale hulp bij Save the Children, is adoptie absoluut niet het beste voor het kind, en zeker niet door een pleeggezin uit een ander land. 

Zij legt uit waarom: ”De ramp is voor het kind een traumatische ervaring. Mensen denken het kind ’te redden’ door het een veilig thuis te geven, maar eigenlijk is dat nog een extra traumatische ervaring omdat je het kind weghaalt uit de omgeving die het kent. Veel beter is om het kind bij familieleden, of in ieder geval binnen het familienetwerk, onder te brengen.” 

Scheffer vertelt hoe getracht wordt het weeskind bij familie te plaatsen:  “We proberen te achterhalen wie het kind is en wat er is gebeurd met het kind en zijn of haar familie. Het kind kan bijvoorbeeld ook gescheiden zijn van familieleden die nog wel leven.”

De zoektocht naar familie kan soms jaren duren en daarom nemen hulporganisaties zoals Save the Children en Islamic Relief Nederland in de tussentijd de zorg voor het kind op zich. De hulporganisaties gaan op zoek naar een tijdelijke oplossing in de vorm van pleegzorg.

Pleegzorg om weeskind in huis te nemen

In het geval van Ayah ontfermde de kinderarts die haar behandelde zich over haar, hij vertelde destijds: ”Totdat haar verre familie terugkeert, behandel ik haar als een van mijn eigen kinderen, mijn vrouw geeft haar borstvoeding, naast onze eigen pasgeboren dochter.” 

Scheffer stelt dat in de praktijk hulporganisaties alleen een weeskind ter adoptie geven als pleegzorg niet mogelijk is. Scheffer zegt daarover: “Dat gebeurt echt alleen als we alle andere opties hebben uitgesloten. En vooral in landen als Turkije en Syrië, waar families over het algemeen een veel sterker netwerk hebben dan in Nederland, komt dat bijna niet voor. En anders kiezen we altijd voor nationale adoptie.”

Hoe kun jij helpen?

Wil je het leven van weeskinderen in rampgebieden zoals Syrië, Turkije en Gaza helpen te verbeteren, doneer dan aan betrouwbare en transparante hulporganisaties zoals Save the Children, Islamic Relief Nederland en UNICEF. Voor het in huis nemen van een weeskind uit Nederland kun je je opgeven voor pleegzorg. 

Weeskind in huis nemen: pleegzorg

Zoals we hebben gezien is adoptie van kinderen van buiten Nederland niet raadzaam, maar pleegzorg kan wel een goede oplossing zijn bij het in huis nemen van een Nederlands weeskind. Pleegzorg ligt het dichtst bij het systeem van opvang dat al eeuwen in de islamitische wereld wordt toegepast. Het Kafālah-systeem garandeert dat het weeskind de eigen naam, afkomst en erfenis behoudt terwijl opvang en zorg gegarandeerd worden. Dat staat in het islamitisch denken centraal als het gaat over rechten van kinderen. 

Pleegouder worden? Ja, graag!

Nieuwe pleegouders worden met open armen ontvangen door Pleegzorg Nederland. Je kunt zowel fulltime als parttime pleegouder worden. Als fulltime pleegouder zorg je voor het pleegkind tot het weer terug kan naar de eigen familie of op zichzelf gaat wonen.Bij parttime pleegzorg neem je het pleegkind in huis tijdens het weekend of de vakanties. Er staan momenteel ongeveer 600 pleegkinderen op de wachtlijst ondanks de 17.500 pleegouders die Nederland rijk is. Er zijn dan ook ongeveer 22.750 pleegkinderen die worden opgevangen in pleeggezinnen. De pleegkinderen variëren in leeftijd tussen 0 en 21 jaar.

Een weeskind in huis nemen, hoe gaat dat in Nederland?

Een weeskind in huis nemen in Nederland kan als je je opgeeft voor pleegzorg. Bij pleegzorg komt wel het een en ander om de hoek kijken. Wat zijn zoal de voorwaarden als je pleegouder wil worden in Nederland?

Het maakt niet uit of je getrouwd of alleenstaand bent, of al kinderen hebt. Het is belangrijk dat je een kind structuur, warmte en veiligheid kunt bieden. De voorwaarden zijn:

  • Je bent minimaal 21 jaar;
  • Je hebt een stabiele leefsituatie;
  • Je krijgt een verklaring van geen bezwaar van de Raad voor de Kinderbescherming. Soms is een medische verklaring onderdeel van de procedure.

Hanan, een pleegmoeder uit Utrecht vertelt hierover: “Het belangrijkste is dat je een kind warmte en veiligheid kunt bieden. Het was een intensief proces, maar de steun van de pleegzorgorganisatie maakte het makkelijker.”

Test en informatie pleegouderschap

Op de website van Pleegzorg Nederland kun je de pleegoudertest doen om na te gaan of je geschikt bent als pleegouder. Bij interesse kun je een informatiepakket aanvragen en een informatieavond bijwonen.

Bezoek een informatieavond

Na de informatieavond kun je je aanmelden als aspirant-pleegouder. Dit is een belangrijke stap om goed geïnformeerd te zijn over wat pleegouderschap inhoudt. Hüseyn, een pleegvader uit Rijswijk: “De informatieavond gaf ons een realistisch beeld van wat we konden verwachten. We kregen een goed beeld over wat pleegzorg inhield en of pleegzorg te integreren was in ons leven. Het was geruststellend om te weten dat we zouden worden begeleid en ondersteund.

Pleegouder traject om een weeskind in huis te nemen

Voldoe je aan de voorwaarden en ben je naar een informatieavond geweest? Dan kun je je aanmelden als aspirant-pleegouder en deelnemen aan een introductieprogramma.

Als aspirant-pleegouder doe je mee aan een introductieprogramma. Een medewerker van de pleegzorgorganisatie bezoekt je thuis en bespreekt de mogelijkheden en je voorkeuren. Dat is het moment om je voorkeur voor een weeskind uit te spreken. In de islamitische traditie betekent wees zijn, zonder vader zijn. Uiteraard als het kind beide ouders is verloren dan is het ook een weeskind. Als je geschikt wordt bevonden, kom je in het bestand van beschikbare pleegouders.

Onderzoek raad voor de kinderbescherming

Je hebt een Verklaring van Geen Bezwaar (VGB) nodig van de Raad voor de Kinderbescherming. Dit onderzoek kijkt naar jouw verleden en dat van andere gezinsleden van 12 jaar of ouder. De reden hiervoor is dat gezinsleden en eventuele andere inwonende mensen invloed hebben op de situatie van het pleegkind. Onderzoek wijst uit dat pleegkinderen gevaar kunnen lopen in pleeggezinnen. Zo hebben:

  • meisjes twee keer zoveel risico op seksueel misbruik dan jongens;
  • jongens een hoger risico op fysieke mishandeling;
  • (licht) verstandelijk beperkte pleegkinderen hebben drie keer zoveel kans op seksueel misbruik.

Kennismaken met een weeskind

De pleegzorgorganisatie beslist of je een pleegkind krijgt toegewezen. Een kind wordt alleen geplaatst als jouw gezin goed bij het kind past. Daarom maak je eerst kennis met het kind. Als dit goed verloopt, worden er afspraken gemaakt over het contact en de begeleiding. Ervaring van Samira, een pleegmoeder uit Amsterdam: “De eerste ontmoeting met ons pleegkind was zenuwslopend, maar ook hartverwarmend. Het voelde meteen goed, en de begeleiding hielp ons om een band op te bouwen.”

De zoektocht van een weeskind naar identiteit

Identiteitsvorming is een essentieel onderdeel van de ontwikkeling van een kind, maar voor weeskinderen kan dit een complexer proces zijn. Ze missen de biologische banden en familieverhalen die normaal helpen bij het vormgeven van een gevoel van eigenwaarde en identiteit. Weeskinderen kunnen worstelen met het begrijpen van hun plaats in de wereld en het ontwikkelen van een positief zelfbeeld.

Mehmet Day, onderzoeker bij het Verwey-Jonker Instituut vertelt hierover: “De zoektocht van weeskinderen naar hun identiteit is een ingrijpend proces. Herkenning kan deze zoektocht minder ingrijpend maken. Elk detail, zoals de geur van het eten, kan een groot verschil maken.”

De impact van verlies op de geest van een weeskind

Het verlies van ouders op jonge leeftijd kan een diepgaande impact hebben op de psychologische ontwikkeling van een kind. Weeskinderen ervaren vaak gevoelens van verlatenheid, verdriet en soms zelfs schuldgevoelens. Ze missen de stabiliteit en geborgenheid die ouders normaal bieden, wat kan leiden tot emotionele onzekerheid en angst voor verlating.

Conclusie

Het in huis nemen van een weeskind is een daad van liefde en mededogen die gepaard gaat met verantwoordelijkheid. Pleegzorg biedt een waardevolle kans om weeskinderen een veilige en stabiele omgeving te bieden, wat essentieel is voor hun welzijn en identiteitsvorming. Het begrijpen van de psychologische impact van verlies helpt ons om deze kinderen beter te ondersteunen. Of je nu overweegt pleegouder te worden of bij te dragen aan organisaties zoals Save the Children en Islamic Relief Nederland, jouw betrokkenheid kan levens veranderen. Samen kunnen we ervoor zorgen dat weeskinderen de kans krijgen om te gedijen en een hoopvolle toekomst tegemoet te gaan.

Islamic Relief Nederland ∙ ANBI 003410511 ∙ ©2024 ∙ Privacy Statement ∙ Cookieverklaring