Adoptie is een belangrijke manier om kinderen zonder ouders een liefdevol thuis te bieden. In de islamitische gemeenschap wordt adoptie vaak begrepen als een manier om een religieuze plicht te vervullen door voor wezen te zorgen. Maar wat betekent adoptie precies? Hoe werkt het in Nederland, en wat zijn de specifieke overwegingen en voorwaarden voor moslims die overwegen om een kind te adopteren?

Wat betekent adoptie?

Adoptie is een juridisch proces waarbij een kind wordt opgenomen in een nieuw gezin en dezelfde rechten en status krijgt als een biologisch kind. Dit betekent dat het kind de achternaam van de adoptieouders aanneemt en wettelijk als hun eigen kind wordt beschouwd. De biologische ouders verliezen hun ouderlijke rechten en verantwoordelijkheden

Binnenlandse adoptie 

Binnenlandse adoptie is de adoptie van een kind dat in Nederland geboren is en de Nederlandse nationaliteit draagt. Deze vorm van adoptie komt bijna niet meer voor omdat de mogelijkheden hiervoor van overheidswege zijn beperkt en omdat er maar weinig ouders in Nederland zijn die ervoor kiezen om volledig afstand te doen van hun kind

Interlandelijke adoptie

Bij interlandelijke adoptie gaat het om het adopteren van kinderen die buiten Nederland zijn geboren en niet de Nederlandse nationaliteit hebben. In de praktijk betekent het dat een geadopteerd kind een nieuwe identiteit krijgt. Dat betekent dus een nieuwe naam, achternaam, nationaliteit en nieuwe familie.

Adoptie van Nederlandse weeskinderen

In Nederland is adoptie goed geregeld via strikte wettelijke kaders om ervoor te zorgen dat het belang van het kind altijd voorop staat. Er zijn verschillende stappen en voorwaarden waaraan moet worden voldaan. Adopteren in Nederland gaat altijd via de Nederlandse rechter. Als je een kind wil adopteren dat in Nederland is geboren dan moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan:

  • Je moet meerderjarig zijn en minimaal 18 jaar ouder zijn dan het kind.
  • Het kind moet minderjarig zijn. Is het kind 12 jaar of ouder dan moet het instemmen met de adoptie.
  • Grootouders mogen het kind niet adopteren als het hun kleinkind is.
  • Het kind kan niet meer rekenen op de eigen ouders voor de opvoeding of verzorging.
  • Je moet minstens 1 jaar voogd, pleegouder of stiefouder zijn geweest voor het kind.

Interlandelijke adoptie van weeskinderen

Als je een weeskind wilt adopteren uit het buitenland dan moet je eerst beginseltoestemming aanvragen bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. Vindt het ministerie dat je geschikt bent om een buitenlands weeskind te adopteren, dan krijg je in beginsel toestemming om de adoptieprocedure te starten. Het ministerie geeft alleen toestemming nadat de raad voor de kinderbescherming onderzocht heeft of jij en je partner geschikt zijn om een buitenlands weeskind op te voeden en te verzorgen.

Adoptieprocedure van weeskinderen in het kort

Kandidaten voor adoptie moeten dus eerst een uitgebreide screening ondergaan. Alleen mensen die geschikt worden bevonden, kunnen een kind adopteren. Dit betekent dat ze in staat moeten zijn om een stabiele en veilige omgeving te bieden. Zodra de adoptieouders zijn goedgekeurd, begint de bemiddelingsprocedure waarbij een geschikt kind wordt gezocht. Vervolgens wordt het kind geplaatst bij de adoptieouders. Er is nazorg beschikbaar om de adoptieouders en het kind te ondersteunen in de overgangsperiode en daarna.

Mag je als moslim weeskinderen adopteren?

Moslims mogen geen weeskinderen adopteren zoals begrepen in westerse context, waarbij het kind de volledige naam van de adoptieouders aanneemt en erfgenaam wordt. In plaats daarvan wordt de voorkeur gegeven aan “kafālah”, een vorm van voogdij waarbij het kind wordt verzorgd en opgevoed zonder de juridische banden met de biologische familie volledig te verbreken.

Wat zegt de Koran over adoptie van weeskinderen?

Het verbod op adoptie waarbij weeskinderen juridisch kinderen worden van hun adoptieve ouders is terug te voeren op een aantal verzen in de Koran zoals het vierde vers van Surah “Al-Ahzāb. “…noch beschouwt Hij jullie aangenomen kinderen als jullie echte kinderen. Dit zijn slechts jullie ongegronde beweringen. Maar Allāh verkondigt de waarheid en Hij leidt naar de juiste weg.” (4:33). Dit vers stelt dat aangenomen of geadopteerde kinderen geen echte kinderen kunnen zijn en verwijst specifiek naar Zayd ibn Hārithah, een geadopteerde zoon van de Profeet(vzmh).

Vervolgens stelt het vijfde vers van Surah “Al-Ahzāb” dat aangenomen kinderen niet de naam van hun adoptief-vader mogen dragen maar de naam van hun natuurlijke vader moeten houden.

“Laat uw geadopteerde kinderen hun familienaam houden. Dat is rechtvaardiger in de ogen van Allāh. Maar als jullie hun vaders niet kennen, dan zijn zij (impliciet) jullie geloofsgenoten en naaste medewerkers. Er rust geen schuld op jullie voor wat jullie per ongeluk doen, maar (alleen) voor wat jullie opzettelijk doen. En Allāh is Vergevensgezind, Genadevol.” (5:33).

Bezwaren tegen adoptie van weeskinderen en kafālah

De bezwaren tegen adoptie van weeskinderen hebben te maken met het verlies van identiteit. Adoptie van weeskinderen betekent verlies van:

  • biologische ouders en familie;
  • vaste verzorgers;
  • naam; 
  • geboorteland. 

Met het verlies van de biologische ouders, familie en geboorteland verliezen weeskinderen ook hun cultuur. Bij het ontwikkelen van een eigen identiteit zijn de ervaringen in de jongste jaren cruciaal. Dat gaat over taal maar ook over eten, de geuren en kleuren en de continuïteit ervan in latere fasen van het leven.

Kafālah als volwaardig alternatief voor adoptie

Kafālah is een vorm van wettelijke voogdij waarbij het kind wordt opgevoed en verzorgd zonder de biologische banden te verbreken. Dit beschermt de identiteit en erfenis van het kind.

  • Naam en erfgenaamschap: Het kind behoudt zijn of haar biologische achternaam en heeft geen wettelijke aanspraak op de erfenis van de adoptieouders.

Religieuze overwegingen:

  • De Koran moedigt aan om goed te zijn voor wezen en hen te beschermen (Koran 4:36, 2:215).
  •  De Profeet Mohammed (vrede zij met hem) benadrukte het belang van zorg voor weeskinderen in meerdere overleveringen (Sahih al-Bukhari, Ibn Majah).

Adoptie van weeskinderen door moslimouders

Adoptie van weeskinderen door moslimouders moet voldoen aan zowel de Nederlandse wetgeving als islamitische principes:

Nederlandse wetgeving:

  • Leeftijd: Adoptieouders moeten minimaal 18 jaar ouder zijn dan het kind.
  • Gezondheid: Kandidaten moeten fysiek en mentaal gezond zijn.
  • Stabiliteit: Een stabiele leefomgeving en financiële zekerheid zijn vereist.

Islamitische wetgeving (shari` ah):

  • Behoud van identiteit: Het kind moet zijn of haar biologische naam behouden.
  • Erfgenaamschap: Het kind heeft geen recht op erfenis van de adoptieouders, tenzij specifiek vastgelegd in een testament.
  • Onderwijs en opvoeding: Het kind moet worden opgevoed volgens islamitische waarden en normen.

Islamitische pleegzorg als alternatief

Voor veel moslims biedt pleegzorg een alternatief dat beter aansluit bij islamitische waarden. Pleegzorg houdt in dat een kind tijdelijk of langdurig wordt opgenomen in een gezin zonder dat de juridische banden met de biologische ouders worden verbroken. Dit sluit goed aan bij het concept van kafālah. Voordelen van pleegzorg zijn:

  • Kinderen kunnen contact houden met hun biologische familie.
  • Pleegzorg kan zowel kortdurend als langdurig zijn, afhankelijk van de behoeften van het kind en de pleegouders.

Hoe kun jij helpen?

Er zijn verschillende manieren waarop je kunt bijdragen aan het welzijn van weeskinderen:

  • Pleegouder worden: Overweeg om pleegouder te worden en biedt een liefdevol thuis aan een kind in nood.
  • Vrijwilligerswerk: Help organisaties die zich inzetten voor weeskinderen door vrijwilligerswerk te doen.
  • Doneren: Financiële bijdragen aan organisaties die zich inzetten voor de zorg van weeskinderen kunnen een groot verschil maken.

Conclusie

Adoptie en pleegzorg bieden mogelijkheden om weeskinderen een veilige en liefdevolle omgeving te bieden. Voor moslims in Nederland en Vlaanderen is het belangrijk om te overwegen hoe deze opties passen binnen zowel de Nederlandse wetgeving als rekening houden met islamitische principes. Met de juiste ondersteuning en begeleiding kunnen moslimgezinnen een positieve impact hebben op het leven van weeskinderen en hen helpen een stabiele en gelukkige toekomst op te bouwen.

Islamic Relief Nederland ∙ ANBI 003410511 ∙ ©2024 ∙ Privacy Statement ∙ Cookieverklaring